Samen smeden

Gea Koren & Maria Ratering hebben met: ‘Samen Smeden, werken met verhalen uit de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking’, een inspirerend boek geschreven voor een ieder die werkt met verhalen.

Het is verfrissend om een boek te lezen over ‘de zorg’ dat niet gaat over bezuinigingen, problemen of waarin weer een nieuwe behandelmethode wordt gepresenteerd. Wat mij bijzonder aanspreekt is dat de auteurs zich niet beperken tot het beschrijven en ordenen van verhalen van mensen uit de zorg maar ook hun eigen betrokkenheid laten doorklinken. De kunst van het samensmeden is volgens hen elkaar uitdagen tot persoonlijke ontwikkeling. Zij beschrijven het als een actief proces waar zowel zorgvrager (cliënt) als begeleider (coach) worden uitgedaagd zich te begeven op nieuw, onbekend terrein en eigen grenzen te verleggen. Daar bereik je het ontmoetingspunt waar twee meer weten dan één.  Zij drukken daarmee uit wat een  hulpverleningsrelatie in wezen is namelijk een ontmoeting tussen mensen.

 

Het boek begint met de verhalen rond vier cliënten, zorgvragers bij Ilmarinen.  Dit is een organisatie voor mensen met een verstandelijke beperking. Vervolgens worden de persoonlijke verhalen in een bredere context geplaatst en een verbinding gelegd tussen de (antroposofische) praktijk, die oplicht uit de verhalen, met de dynamische kwaliteitszorg. Daarbij wordt uitgegaan van de kernwaarden: verbinden,  ontmoeten, ontwikkelen en organiseren. Ook wordt beschreven hoe verhalen behulpzaam kunnen zijn in de verschillende ontwikkelingsfasen van lerend  werken.

 

Een van de vele mooie uitspraken die het boek rijk is wil ik eruit lichten:  ‘Tussen licht en schaduw bloeit het individu op. Wanneer er een concreet fysieke leefplek is en een dragend ritme kan de ziel zich thuis voelen en komt er ruimte voor werken aan ontwikkeling. Daar begint het spannende werk van de lerende (of helpende) ontmoeting tussen zorgvrager en begeleider’.

 

In de beschrijving van de verhalen rond vier zorgvragers wordt geïllustreerd hoe een meerstemmig verslag een bijdrage levert aan zorg op maat maar ook aan ontwikkeling zowel  aan de kant van de zorgvrager als aan de kant van de begeleiders, ouders en organisatie.

 

Begeleiders, ouders en mensen uit de organisatie vertellen vanuit hun persoonlijke relatie met de zorgvrager wat zij ervaren, horen en zien. Door deze verhalen met elkaar te delen en samen te zoeken naar woorden die verbinden, ontstaat een dialoog tussen alle betrokkenen.  Op die manier komt het verhaal van de zorgvrager  steeds meer uit de schaduw, het krijgt woorden. Het verhaal dat zo ontstaat kan men zien als de weerslag van een dynamische dialoog tussen begeleiders en zorgvrager die het mogelijk maakt om van met en aan elkaar te leren.

 

Een mooi voorbeeld daarvan vind je terug in ontmoetingen met Remco. “Remco was altijd erg onzichtbaar, maar begint steeds meer zichtbaar te worden in wie hij is. Hierin herkent Geeske (persoonlijk begeleider) wel iets van zichzelf.  Van Remco heeft ze geleerd, dat je stil en rustig middelpunt kunt zijn en dat dit een positieve uitstraling heeft op de groep. Remco vraagt van haar , dat ze zelf niet teveel wil , maar blijft luisteren en kijken, zodat hij steeds beter tevoorschijn kan komen in wie hij is’.

 

In het boek wordt beschreven hoe er binnen Ilmarinen aandacht wordt geschonken aan de fysieke leefplek (werkplek) van zorgvragers en medewerkers alsook aan een  ‘gezond’ ritme van werken en ontspannen en hoe dit condities creëert voor ontmoeting en samenwerking.

Het meest interessante van dit boek is dat je er stof vindt om te reflecteren over hoe jij als coach je lerend opstelt in het co-creëren tijdens een zelfonderzoek met je cliënt.

 

Toos Huijgevoort

Opleider ZKM-coaches